नरसिंह जयंती 2026: तारीख, मुहूर्त, महत्त्व आणि पूजा विधी

नरसिंह जयंती गुरुवार, 30 एप्रिल 2026 रोजी आहे. हा एक शक्तिशाली दिवस आहे. भागवत पुराणात सांगितल्याप्रमाणे, हा तो क्षण आहे जेव्हा भगवान विष्णूने आपला भक्त प्रल्हाद याला वाचवण्यासाठी चौथा अवतार घेतला. त्यांनी राक्षस राजा हिरण्यकशिपूचा वध केला, हे सिद्ध केले की धर्माचा नेहमीच विजय होतो. हे इतके सोपे आहे.

अनुक्रमणिका

• आपण नरसिंह जयंती का साजरी करतो: दैवी संरक्षणाची कथा
• नरसिंह जयंती 2026: शुभ मुहूर्त आणि शुभ वेळ
• नरसिंह जयंती पूजा विधी: मुख्य विधी आणि ते कसे करावेत
• नरसिंह जयंतीसाठी उपवासाचे (व्रताचे) नियम
• नरसिंह चतुर्दशीला काय करावे आणि काय करू नये
• उत्सववर संरक्षण पूजांमध्ये सहभागी व्हा
• स्रोत आणि संदर्भ

आपण नरसिंह जयंती का साजरी करतो: दैवी संरक्षणाची कथा

हा केवळ दुसरा सण नाही. ही अशक्य अडचणींविरुद्ध श्रद्धेच्या सामर्थ्याबद्दलची एक गहन कथा आहे. तुम्ही ती ऐकली असेल, पण आज तुमच्यासाठी त्याचा खरा अर्थ काय आहे हे तुम्हाला माहीत आहे का? हे दैवी संरक्षणाच्या अशा पातळीबद्दल आहे जे सर्व तर्क आणि भौतिक नियमांच्या पलीकडे आहे. अत्यंत आवश्यक.

प्रल्हादाची अढळ श्रद्धा विरुद्ध हिरण्यकशिपूचा अहंकार

ही कथा दोन ध्रुवीय विरोधाभासांनी सुरू होते. एकीकडे राक्षस राजा हिरण्यकशिपू, जो इतका अहंकारी होता की त्याने स्वतःला देव घोषित केले. आणि दुसरीकडे त्याचा मुलगा, प्रल्हाद, भगवान विष्णूचा एक अढळ भक्त. हिरण्यकशिपूला हे सहन झाले नाही. त्याने आपल्या मुलाला विष्णूचा त्याग करण्यास भाग पाडण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले, परंतु प्रल्हादाची श्रद्धा अतूट होती. हा एक कालातीत संघर्ष आहे, नाही का? अहंकार विरुद्ध आत्मा.

अतूट वरदान आणि दैवी पळवाट

येथून कथा रंजक बनते. हिरण्यकशिपूला भगवान ब्रह्माकडून एक वरदान मिळाले होते ज्यामुळे तो जवळजवळ अजेय झाला होता. त्याला माणूस किंवा पशू, घरात किंवा बाहेर, पृथ्वीवर किंवा आकाशात, दिवसा किंवा रात्री मारले जाऊ शकत नव्हते. त्याला वाटले की त्याने सर्व बाजू सुरक्षित केल्या आहेत. पण त्याने दैवी सर्जनशीलतेचा विचार केला नाही. मग ज्याला हरवता येत नाही त्याला कसे हरवायचे? तुम्हाला खेळाचे नियम पूर्णपणे बदलावे लागतील.

संध्याकाळचे प्रकटीकरण: भगवान नरसिंह कसे प्रकट झाले

अंतिम, संतप्त कृतीत, हिरण्यकशिपूने एका खांबाकडे बोट दाखवले आणि प्रल्हादाचा विष्णू त्यात आहे का, असे विचारले. प्रल्हाद म्हणाला हो. राजाने तो खांब फोडला, आणि त्यातून असे रूप प्रकट झाले जे विश्वाने कधीही पाहिले नव्हते. ते होते भगवान नरसिंह—अर्धे मानव, अर्धे सिंह. त्यांनी त्या राक्षस राजाला संध्याकाळी (ना दिवस ना रात्र) पकडले, त्याला राजवाड्याच्या उंबरठ्यावर (ना घरात ना बाहेर) ओढले, त्याला आपल्या मांडीवर (ना पृथ्वी ना आकाश) ठेवले आणि त्याचा वध केला. हेच खरे सत्य.

नरसिंह जयंती 2026: शुभ मुहूर्त आणि शुभ वेळ

या सणासाठी वेळ सर्वकाही आहे. तुम्ही तुमच्या मनाप्रमाणे पूजा करू शकत नाही; भगवान नरसिंहाच्या प्रकटीकरणाच्या क्षणाचा सन्मान करण्यासाठी ती संध्याकाळी (सायंकाळी) केली पाहिजे. हे इतके महत्त्वाचे का आहे? कारण तुमच्या विधीला वैश्विक घड्याळाशी जुळवून घेतल्याने त्याची शक्ती वाढते. हा एक थेट संबंध आहे.

चतुर्दशी तिथीच्या वेळा

• चतुर्दशी तिथी प्रारंभ: 07:51 PM, 29 एप्रिल 2026 रोजी
• चतुर्दशी तिथी समाप्त: 09:12 PM, 30 एप्रिल 2026 रोजी
• सायंकाळ पूजा मुहूर्त: 03:57 PM ते 06:35 PM, 30 एप्रिल 2026 रोजी

तुमच्या शहरातील अचूक वेळेसाठी, 30 एप्रिल 2026 साठी उत्सव पंचांग तपासणे नेहमीच उत्तम.

शहरानुसार सायंकाळ पूजा मुहूर्त

नरसिंह जयंती पूजा विधी: मुख्य विधी आणि ते कसे करावेत

ही पूजा घरी करणे क्लिष्ट नाही, परंतु त्यासाठी तुमचे पूर्ण मन आणि लक्ष आवश्यक आहे. हा एक अत्यंत वैयक्तिक विधी आहे जो तुम्हाला थेट देवाच्या संरक्षक रूपाशी जोडतो. तुम्ही केवळ क्रिया करत नाही; तुम्ही तुमच्या जीवनात आध्यात्मिक ऊर्जेचे कवच सक्रियपणे आमंत्रित करत आहात.

सामग्री (पूजा साहित्य)

• पूजा साहित्य: भगवान नरसिंह आणि देवी लक्ष्मीची मूर्ती किंवा प्रतिमा, कुंकू, चंदन, केशर, अगरबत्ती, तुपाचा दिवा.
• नैवेद्य: ताजी फुले (लाल रंगाची अधिक पसंत), नारळ, फळे, गूळ, पंचामृत.
• विशेष साहित्य: जप करण्यासाठी नरसिंह कवच किंवा स्तोत्राची एक प्रत.

चरण-दर-चरण पूजा विधी

1. शुद्धीकरण: प्रथम, ब्रह्म मुहूर्तावर उठा. पवित्र स्नान करून स्वच्छ, ताजे कपडे घाला.
2. संकल्प: हे महत्त्वाचे आहे. पूर्ण भक्तीने व्रत पाळण्याचा संकल्प करा.
3. देव्हाऱ्याची मांडणी: भगवान नरसिंह आणि देवी लक्ष्मीची मूर्ती किंवा चित्र एका स्वच्छ पाटावर ठेवा. त्यांची एकत्र पूजा करणे महत्त्वाचे आहे, जसे आपण लक्ष्मी जयंतीला करतो.
4. आवाहन: तुपाचा दिवा आणि अगरबत्ती लावा. त्यांना तुमच्या जागेत आमंत्रित करण्याची ही वेळ आहे.
5. अभिषेक: तुमच्याकडे मूर्ती असल्यास, तिला पंचामृताने (दूध, दही, तूप, मध आणि साखर) अभिषेक घाला.
6. मंत्र जप: शक्तिशाली नरसिंह मंत्रांचा जप करा. येथेच ऊर्जा निर्माण होते.
7. आरती: भगवान नरसिंहाची आरती करून पूजा समाप्त करा.
8. प्रसाद: शेवटी, तुमच्या कुटुंबात प्रसाद वाटा.

संरक्षणासाठी जपण्याचे मुख्य मंत्र

हा केवळ एक जप नाही; हे एक कवच आहे. नरसिंह कवच हे सर्वात शक्तिशाली संरक्षक मंत्रांपैकी एक आहे जे तुम्ही पठण करू शकता. केवळ सुरुवातीचा श्लोक देखील सुरक्षेसाठी एक शक्तिशाली संकल्प स्थापित करतो.

नरसिंह कवच मंत्र (प्रारंभिक श्लोक)
देवनागरी:
नरसिंह-कवचं वक्ष्ये प्रह्लादेनोदितं पुरा ।
सर्वरक्षाकरं पुण्यं सर्वोपद्रव-नाशनम् ॥

लिप्यंतरण:
Narsimha-kavacham vakshye prahladenoditam pura |
Sarva-raksha-karam punyam sarvopadrava-nashanam ||

अर्थ:
मी आता प्रल्हाद महाराजांनी सांगितलेले नरसिंह कवच पठण करतो. ते अत्यंत पवित्र आहे, सर्व प्रकारे संरक्षण करते आणि सर्व अडथळे व विघ्ने नष्ट करते.

नरसिंह जयंतीसाठी उपवासाचे (व्रताचे) नियम

नरसिंह जयंतीला व्रत पाळणे ही एक गंभीर आध्यात्मिक साधना आहे. हे तुमचे शरीर आणि मन शुद्ध करण्याचा एक मार्ग आहे, ज्यामुळे तुम्ही प्रभूच्या संरक्षक ऊर्जांसाठी अधिक ग्रहणक्षम बनता. पण ते योग्यरित्या करावे लागेल. हे उपाशी राहण्याबद्दल नाही; हे शिस्त आणि भक्तीबद्दल आहे.

काय खावे आणि काय टाळावे

उपवास जयंतीच्या दिवशी सूर्योदयापासून दुसऱ्या दिवशीच्या सूर्योदयापर्यंत असतो. बहुतेक भक्त अन्न किंवा पाण्याशिवाय कठोर उपवास करतात. पण ते प्रत्येकासाठी नाही. जर तुम्ही करू शकत नसाल, तर फलाहार (फळे, दूध, धान्य नसलेले पदार्थ) उपवास पूर्णपणे स्वीकारार्ह आहे. मुख्य गोष्ट म्हणजे सर्व धान्य, डाळी आणि मसाले पूर्णपणे टाळणे. आणि हे सांगायला नकोच—कोणतेही तामसिक अन्न किंवा क्रियाकलाप नकोत.

उपवास कसा सोडावा (पारण)

उपवास संपल्यावर लगेचच खाणे सुरू करू नका. उपवास दुसऱ्या दिवशी (1 मे 2026) सूर्योदयानंतर सोडला जातो, परंतु चतुर्दशी तिथी संपल्यानंतरच. तुम्ही एक छोटी पूजा करावी, आभार मानावे आणि नंतर प्रसाद ग्रहण करून हळूवारपणे उपवास सोडावा. यामुळे भक्तीचे चक्र पूर्ण होते.

नरसिंह चतुर्दशीला काय करावे आणि काय करू नये

या दिवशी एक अद्वितीय आणि तीव्र आध्यात्मिक स्पंदन असते. त्याचा पुरेपूर लाभ घेण्यासाठी, काही सोप्या मार्गदर्शक सूचना आहेत. त्यांना नियमांपेक्षा दिवसाच्या ऊर्जेशी जुळवून घेण्याचे मार्ग समजा. हे खरोखरच सामान्य ज्ञानाचे आहे.

काय करावे:
- लवकर उठा (शक्य असल्यास ब्रह्म मुहूर्तावर).
- दिवसभर नरसिंह मंत्रांचा जप करा. यामुळे तुमचे लक्ष केंद्रित राहते.
- प्रल्हादाची कथा वाचा किंवा ऐका.
- अन्न किंवा वस्त्र दान करा. उदारतेने आध्यात्मिक मार्ग उघडतात.
- शांत, भक्तिमय मनःस्थिती ठेवा.

काय करू नये:
- धान्य, कांदा, लसूण किंवा मांसाहारी अन्न सेवन करू नका.
- वादात पडू नका किंवा कठोर शब्द वापरू नका.
- दिवसा झोपू नका. जागृत आणि जागरूक रहा.
- केस किंवा नखे कापू नका.

उत्सववर संरक्षण पूजांमध्ये सहभागी व्हा

खरे सांगायचे तर, प्रत्येकाकडे घरी तपशीलवार पूजा करण्यासाठी वेळ किंवा व्यवस्था नसते. आणि ते ठीक आहे. तुम्हाला आशीर्वादांपासून वंचित राहण्याची गरज नाही. तुम्ही पवित्र मंदिरांमध्ये प्रमाणित पंडितांद्वारे केल्या जाणाऱ्या शक्तिशाली संरक्षण विधींमध्ये सहभागी होऊ शकता.

• वेंकटेश्वर दीपालंकार सेवा — समृद्धी आणि दैवी कृपेसाठी भगवान वेंकटेश्वराचे, विष्णूच्या एका रूपाचे, आशीर्वाद मिळवा. दक्षिणा ₹851 पासून सुरू होते.
• बगलामुखी बीज मंत्र जप — शत्रूंवर विजय मिळवण्यासाठी आणि संघर्ष सोडवण्यासाठी हा एक प्रभावी विधी आहे, जो भगवान नरसिंहाच्या ऊर्जेशी पूर्णपणे जुळतो. या शक्तिशाली पूजेसाठी दक्षिणा फक्त ₹501 पासून सुरू होते.

कसे सहभागी व्हावे:
1. फक्त पूजा आणि तुमची दक्षिणा निवडा.
2. संकल्प फॉर्ममध्ये तुमचे नाव आणि गोत्र भरा.
3. आमचे पंडित तुमच्यासाठी संपूर्ण पूजा करतील.
4. तुम्हाला विधीचा व्हिडिओ आणि आशीर्वादित प्रसाद थेट तुमच्या घरी मिळेल.

स्रोत आणि संदर्भ

शास्त्रीय अधिकार:
- भागवत पुराण, स्कंध 7 — प्रल्हाद, हिरण्यकशिपू आणि भगवान नरसिंहाच्या प्रकटीकरणाची संपूर्ण कथा तपशीलवार सांगणारा प्राथमिक स्रोत.

पंचांग आणि वेळ:
- Drikpanchang.com — 2026 साठी तिथी आणि मुहूर्ताच्या वेळा तपासलेल्या.
- उत्सव पंचांग — स्थानिक आणि अचूक वेळेसाठी.

उत्सववरील संबंधित पूजा:
- वेंकटेश्वर दीपालंकार सेवा
- बगलामुखी बीज मंत्र जप